قاری زیات

قاری زیات . [ زَی ْ یا ] (اِخ ) حمزةبن حبیب بن عمارةبن اسماعیل قاری کوفی، مکنی به ابوعماره و مشهور به زیات . از اهل قبیله ٔ تمیم یکی از قراء سبعه و از یاران و شیعیان حضرت صادق (ع ) بوده و اصول تجوید و قرائت را از آن امام و از اعمش یاد گرفته و خلاد و خلف راویان قرائت وی هستند. حمزه بسیار زاهد و پارسا بود و در تعلیم به اجر و پاداش چشم نداشت . کم میخوابید و ماهی بیست وپنج مرتبه ختم قرآن میکرد. وی اولین کسی است که در متشابهات قرآن کتاب نوشته چنانکه او و ابان بن تغلب نخستین کسانی هستند از شیعه که در علم قرائت به تألیف کتاب پرداخته اند واولین کسی که از عامه در قرائت تألیف دارد ابوعبیدقاسم بن سلام است . او راست : ١- اسباع القرآن . ٢- حدودآی القرآن . ٣- الفرائض . ٤- قرائة حمزة. ٥- متشابه القرآن . ٦- مقطوع القرآن و موصوله . ٧- الوقف والابتداءفی القرآن . و اینکه سیوطی ابوالحسن کسائی را نخستین کسی ذکر کرده اند که در موضوع متشابه قرآن تألیف کرده است اشتباه و غفلت است زیرا کسائی به سال ١٨٢ هَ . ق . وفات یافته و وفات حمزه به سال ١٥٦ هَ . ق . در هفتادوشش سالگی و یا به سال ١٥٤ و یا ١٥٥ بوده است . رجوع به ریحانة الادب ج ٢ ص ١٤١ و روضات ص ٢٦٣ و ابن خلکان ج ١ ص ١٨٤ و ابوعماره حمزةبن حبیب و حمزه ... شود.