لایقاس

لایقاس . [ ی ُ ] (ع جمله ٔ فعلیه ) (از: لا + یقاس ) قیاس کرده نشود. اشاره است به مثل «لایقاس الملائکة بالحدادین ». و این مثل از آنجاست که چون آیه ٔ «علیها تسعة عشر» (قرآن ٣٠/٧٤) (یعنی دربانان دوزخ نوزده تن اند) نازل شد یکی از کفار عرب به یاران خود گفت که این نقلی نیست، من کار هجده تن از ایشان را کفایت کنم شما هم کار یکتن را بسازید. ابوبکر چون این بشنید گفت لایقاس الملائکة بالحدادین ؛ یعنی ملائکه را با دربان این دنیا قیاس نتوان نمود و حداد به معنی دربان است و از آنگاه باز این کلمه مثل گردیده است . (لباب الالباب عوفی ج ١ ص یه و یو). ابوالفتوح رازی در تفسیر آرد: و عبداﷲ عباس گفت و قتاده و ضحاک، چون این آیه آمد ابوجهل قریش را گفت نمی شنوید که محمد (ص ) چه می گوید؟ میگوید خازنان دوزخ نوزده باشند و شما لشکری از شجاعان به هر ده مرد یکی را دفع نتوانید کردن و ابوالاسدبن کندةبن اسدبن خلف الجحمی گفت من هفده را کفایت کنم شما دو را کفایت کنید، خدای تعالی این آیه ٔ فرستاد «و ما جعلنا اصحاب النار الا ملئکة» (قرآن ٣١/٧٤). (تفسیر ابوالفتوج رازی ص ٤٢٧ ج ٥).