مجدالدوله

مجدالدوله . [ م َ دُدْ دَ / دُو ل َ / ل ِ ] (اِخ ) ابوطالب رستم چهارمین از دیالمه ٔ ری و همدان و اصفهان (٣٨٧-٤٢٠) هَ . ق . سلطان محمود غزنوی او را خلع کرد. (یادداشت به خط مرحوم دهخدا). فخرالدوله به سال ٣٨٧ در قلعه ٔ طبرک شهر ری وفات یافت و چون پسر وی ابوطالب رستم بیش از چهار سال نداشت سیده خاتون مادرش زمام امور را به دست گرفت و او را با لقب مجدالدوله نامزد امارت ری و جانشینی پدر کرد. سال جلوس مجدالدوله یعنی ٣٨٧ همان سالی است که محمود غزنوی نیز به جای پدر خود به امارت غزنه رسید و سال بعد آن مقارن ایامی است که از یک طرف محمود به عنوان سپهسالاری اردوی سامانیان بر خراسان استیلا یافته و از طرفی دیگر متحد او قابوس وشمگیر عمال مجدالدوله را از گرگان رانده است . به این ترتیب مجدالدوله در همان اوان جلوس بین دو حریف قوی پنجه مثل محمود غزنوی و قابوس زیاری محصور شد اما مادام که سیده خاتون بر کارها مسلط بود و اداره ٔ امور به رأی و تدبیر او می گذشت نه قابوس و پسرش فلک المعالی در مخالفت با مجدالدوله کاری از پیش بردند و نه سلطان محمود در ری طمع کرد. مجدالدوله تا سال ٤٢٠ در ری امارت داشت . در اواخر این مدت چون سیده خاتون فوت کرد اوضاع دربار مجدالدوله مختل شد و محمود غزنوی به ری آمد و مجدالدوله را دستگیر کرد و به غزنین فرستاد و به این ترتیب دیالمه ٔ ری در سال ٤٢٠ به دست محمود غزنوی انقراض یافت . (از تاریخ مفصل ایران، تألیف عباس اقبال صص ١٨١- ١٨٣). و رجوع به همین مأخذ و کامل ابن اثیر ج ٩ و تاریخ گزیده چ لندن صص ٤٢٦-٤٢٩و مجمل التواریخ والقصص ص ٣٩٧، ٣٩٨، ٤٠٣، ٤٠٤ شود.