کاشغر دریا
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
کاشغر دریا. [ غ َ دَ / رْ ] (اِخ ) (یا قزل صو) سالی بیک گوید: نام نهری است که از میان شهر کاشغر میگذرد، و در قسمت اخیر خطه ٔ پامیر که اخیراً تحت استیلای روس درآمده، در ١٧هزارگزی شمال قره گول، از دامنه های آلاداغ سرچشمه گرفته، ابتداء بنام گوی چای بسمت شمال شرقی و آنگاه بسوی مشرق روان گردد، و چون به دشت سرازیر شود به اسم قزل صو موسوم گردد و وسعت ٢٣ متری پدید سازد و از بین شهر کاشغرعبور نماید و بنام کاشغر دریا به سیر خود ادامه میدهد، و آنگاه به یارکند دریا وارد گردد، و پس از طی یک مسافت ١٨٠هزارگزی در قسمت های پایین با خوتن دریا امتزاج و اختلاط پیدا نماید و رود تاریم را بوجود می آورد. طول مجرایش بیش از ٦٠٠هزار گز است در قسمت سفلای آن تعدادی از مردابهای نی زاری و بحیره ها تشکیل میشود در فصل بهار آبش طغیان کند و اراضی واقعه در ١٠٠هزارگزی بستر خود را فرا گیرد. (از قاموس الاعلام ترکی ).