کفته
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
کفته . [ ک َ ت َ ] (اِخ ) نام گورستان مدینه ٔ طیبه . (ناظم الاطباء) (آنندراج ). نام گورستان مدینه بدان جهت که بخود فراز گیرد مردم را یا آن زود بخورد آنها را زیرا که شوره زار است . (منتهی الارب ).
کفته . [ ک ُ ت َ / ت ِ ] (ن مف ) کوفته . کوبیده . (فرهنگ فارسی معین ). کوفته . رجوع به کوبیده شود. ◄ فرسوده . ◄ سحق شده . (ناظم الاطباء).
کفته . [ ک َ ت َ / ت ِ ] (ن مف ) شکافته شده و ترکیده . (برهان ) (آنندراج ). شکافته و ترکیده و چاک شده و چاک زده و از هم بازشده و دوتاشده . (ناظم الاطباء). کفیده . کافته . کافتیده . غاچ خورده . دریده . (یادداشت مؤلف ) : ز دیوان بسی شد بپیکان هلاک بسی زهره کفته فتاده بخاک . فردوسی . به دشتی در از شوره گم کرده راه ز گرما زبان کفته و رخ سیاه . (گرشاسب نامه ). به نارکفته سپره دست معدن نرگس به سیب رنگین داده ست مسکن نسرین . لامعی (از فرهنگ فارسی معین ). روی و دلم از اشک و خون دیده آکنده و کفته چو ناردارد. مسعودسعد. سرش چو ناریست کفته و زپی خفتن (؟) دانگکی چند نارسیده در آن نار. سوزنی . خر خمخانه را ناسور پیدا کرده بیطارم به نیشی شغه ٔ دوکفته ٔ یک هفته بردارم . سوزنی . - کفته پوست ؛ که پوست آن ترکیده باشد : یکی چون دل مهربان کفته پوست یکی چون شخوده زنخدان دوست . (گرشاسبنامه چ حبیب یغمایی ص ٢٦). - کفته سم ؛ شکافته سم مانند گوسپند. (ناظم الاطباء). ستور کفته سم ؛ آن ستور که سمهای آن شکافته باشد بالطبع. (یادداشت مؤلف ). - کفته لب ؛ که لبش شکافته باشد. افرق . (یادداشت مؤلف ). لب شکری، مخروت، کفته لب . (منتهی الارب ). - کفته نار ؛ نار کفته، انار شکافته و واشده . (فرهنگ فارسی معین ) : کفیدش دل از غم چویک کفته نار کفیده شود سنگ تیمارخوار. رودکی . ز اقبال سلطان بر او حاسدان را شد از اشک هر چشم چون کفته ناری . فرخی . سر شیر وحشی بیک زخم کرد چو بر باردر تیر مه کفته نار. فرخی . ای بساکس کزنهیب رمح و زخم گرز کشت جان او چون تفته نار و مغز او چون کفته نار. عبدالواسع جبلی . ◄ شکفته . (برهان ) (آنندراج ) و رجوع به ماده ٔ بعد شود.