گوهرفشان

گوهرفشان . [ گ َ / گُو هََ ف َ / ف ِ ] (نف مرکب ) گوهرافشان . گوهرپاش . گوهرریز. جواهرریز. جواهر نثارکننده : همه ساله گوهر فشانی ز دو کف همانا که تو ابر گوهرفشانی . فرخی . - آب گوهرفشان ؛ آب حیات بخش . بخشنده ٔ جان و روان : ز ماهی و آن آب گوهرفشان دگر داد تاریخ تازی نشان . نظامی . - جام گوهرفشان ؛ کنایه از جام و ساغر پر از شراب حیات بخش ونشاطآور : بیا ساقی آن جام گوهرفشان به ترکیب من گوهری درنشان . نظامی . - کلک گوهرفشان ؛ کنایه از قلمی که با آن سخنان فصیح و بلیغ نویسند : ز گوهرفشان کلک فرمانبرش نبشته چنین بود در دفترش . نظامی . - خامه ٔ گوهرفشان ؛ کلک گوهرفشان : باد مسلم شده کف ّ و بنان ترا خنجرگوهرنگار، خامه ٔ گوهرفشان . خاقانی . ◄ کنایه از بخشنده و کریم است : از آن تیغزن دست گوهرفشان ز گیتی نجوید همی جز نشان . فردوسی . ملک باید که اندر رزمگه لشکرشکن باشد ملک باید که اندر بزمگه گوهرفشان باشد. فرخی . ◄ کنایه از ریزنده ٔ باران است : تا صبا شد حله باف و ابر شدگوهرفشان هیچ لعبت در چمن خالی ز طوق و یاره نیست . کمال الدین اسماعیل . ◄ کنایه از سخن نغز و فصیح گوینده : دهان و لبش بود گوهرفشان سخن گفتنش بود گوهرنشان . فردوسی (شاهنامه چ دبیرسیاقی ج ٢ ص ٥٤٢). ◄ کنایه از شراب لعل است : بس زر رخسار کان دریا کشان سیم کش بر صدف گون ساغر گوهرفشان افشانده اند. خاقانی . رجوع به گوهرافشان شود.