إنجیل
/vâže/
لغتنامه دهخدا
( اِ ) [ معر. ] (اِ.) هر یک از چهار کتاب دینی مسیحیان: متی، مرقس، لوقا و یوحنا. ج. اناجیل.<br>
فرهنگ فارسی معین
( اِ ) [ معر. ] (اِ.) هر یک از چهار کتاب دینی مسیحیان: متی، مرقس، لوقا و یوحنا. ج. اناجیل.
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
انجیل . [ اَ ] (اِ) انجیر. رجوع به انجیر شود.
انجیل . [ اِ ] (اِخ ) نام کتب مقدس مسیحیان که اهم آنها چهار است : انجیل متی . انجیل مرقس، انجیل لوقا و انجیل یوحنا. ج، اناجیل . (فرهنگ فارسی معین ). کتاب ترسایان . انگلیون . (صحاح الفرس ). عهدجدید. صورةالحدیثه . (از ابن الندیم ). کتاب عیسی علیه السلام . (یذکر و یؤنث، فمن انث اراد الصحیفة و من ذکر اراد الکتاب ). (منتهی الارب ). چهار انجیل قانونی داریم یعنی متی، مرقس، لوقا و یوحنا. انجیل یوحنا مثل سه انجیل دیگر نیست . انجیل متی، مرقس و لوقا هرکدام شرح مختصری از زندگانی و تعلیمات و مرگ و قیام مسیح بدست میدهند. در صورتی که انجیل یوحنا مختصری از اتفاقات مهم را که مربوط بزندگانی مسیح است نقل میکند به اضافه ٔ تعلیمات روحانی و اوامر او که در سایرین توجهی نشده و پیدا نمیشود. انجیل یوحنا مطلب الوهیت مسیح را بیش از سایرین متعرض شده و مقاومتی را که فریسیان نسبت به مسیح مینمودند و آنچه را که مسیح در هفته ٔ آخرین قبل از صلیب شدنش فرمود و فقره ٔ احیای ایلعاذر را بتفصیل مذکور میدارد. لکن بعضی از امور را مثل حکایت میلاد و صعود مسیح و عشاء ربانی و سایر عجایب و امثالی را که سایرین مذکور داشته اند او ترک نموده است دقت کامل در انجیل یوحنا این مسأله را روشن میسازد که وقایعی که در اناجیل سه گانه ٔ دیگر نقل شده خوانندگان یوحنا قبلاً به آن اطلاع داشته اند. از این جهت معلوم است که انجیل یوحنا قدری عقب تر از اناجیل دیگر نوشته شده است . سابقاً علما دریافتند که بیشتر مطالب و مندرجات در اناجیل متی، مرقس و لوقا یک یکنواخت است . بسیاری از قسمتهای این اناجیل متشابه یکدیگر و دارای همان وقایع و اطلاعات میباشد که در دیگریست، حتی سنخ و سیاق عبارت متحد است . ظاهراً جهت این است که منابع اطلاعات نویسندگان این اناجیل، مطالب و حقایقی بود که بوسیله ٔ رسولان، شاگردان و مردم آن عصر ایراد و تکرار میشد و یک عنوان و شکل متحدی بعد از قیام مسیح داشت . بدون شک بعضی از این وقایع قبل از نوشته شدن اناجیل برشته ٔ تحریر درآمد. برای اظهار و بیان آنکه کدام یک از اناجیل زودتر نوشته شده عقیده ٔ محکم اینست که انجیل مرقس زودتر از همه نوشته شد و ظن قویست که استناد او پطرس رسول بود پس از آن متی و لوقانوشته شدند متی در نوشتن انجیل خود، مرقس و نسخه ٔ دیگری از گفته های مسیح را که شاید خودش تهیه کرده بود و قبلاً بزبان آرامی نوشته شده بود منبع اطلاعات خود قرار داد. لوقا نیز مرقس را مدرک قرار دارد و همان نسخه ٔ گفته های مسیح را بکار برد. اناجیل در قرن دوم معمول بوده از جمله یوستینس شهید آنها را در سال ١٤٠ م .بکار میبرد. اگرچه برخی نوشته ها بودند که مدعی صحت بوده و عمر و اعمال مسیح در آنها مسطور بود از آن جمله اناجیلی که به ابوکریفا یعنی جعلی موسوم است و تابحال باقی است ولی اینها حاوی اقسام غلطها و افسانه ها میباشد. از جمله دلایلی که بر صحت اناجیل میباشد، اولاً شهادت کاتبان قرن دوم و بعد از آن است . دوم اقتباساتی است که اجداد متقدمین از آنها نموده اند. سوم ترجمه های قدیم مانند ایتالیائی و پشیطو است که بقرن دوم منسوبند و در تمام نکات با همین انجیلی که در دست و فعلاً معمول است مطابق میباشد. (از قاموس کتاب مقدس ). اناجیل متی، مرقس و لوقا مابین ٧ تا ٦٠ مسیحی وانجیل یوحنا در حدود ٩٠ مسیحی نوشته شده . (از یادداشتهای مؤلف ) : نزل علیک الکتاب بالحق مصدقاً لما بین یدیه و انزل التوریة والانجیل . (قرآن ٣/٣)فروفرستاد بر تو این نامه براستی و درستی گواهی استوار گیر، آن نامه ها را که پیش از این فرو فرستاد توریت موسی و انجیل عیسی از پیش . (کشف الاسرار ج ٢ ص ١). بزرق تو این بار غره نگردم کز انجیل و توراة پیشم نخوانی . منوچهری . بحق توریة و انجیل ... بیعت فرمانبریست . (تاریخ بیهقی ). کنم تفسیر سریانی ز انجیل بخوانم از خط عبری معما. خاقانی . برجیس جاثلیق که انجیل دارد از بر گفت از مدایح تو برون دفتری ندارم . خاقانی . این بیان اکنون چو خر در یخ بماند چون نشاید بر جهود انجیل خواند. مولوی . بدین ای فرومایه دنیا مخر چو خرما به انجیل عیسی مخر. (بوستان ). نه از لات و عزی برآورد گرد که توراة و انجیل منسوخ کرد. (بوستان ). در انجیل آمده است . (گلستان سعدی چ شوریده ص ٧٢). ♦ اهل انجیل ؛ نصاری و پیروان حضرت عیسی . (ناظم الاطباء). و رجوع به قاموس کتاب مقدس شود.
انجیل . [ ] (اِخ ) از اعلام است رجوع به انجیلاوند و تاریخ غازان ص ٤٦ و ٥٢ شود.
واژگان قرآن
التَّوْراةَ وَ الإِنْجِیْلَ «انجیل» در اصل، کلمه یونانى است به معناى «بشارت» یا «آموزش جدید» و نام کتابى است که بر حضرت عیسى(علیه السلام) نازل شده است. این واژه 12 بار در قرآن مجید، به همین معنا استعمال شده است، و همه جا به صورت مفرد است; ولى قابل توجّه این که آنچه امروز به نام «انجیل» معروف است، کتاب هاى زیادى است که از آنها به «اناجیل» تعبیر مى شود، و معروف از میان آنها انجیل هاى چهارگانه «لوقا»، «مرقس»، «متى» و «یوحنا» است و مسیحیان اعتقاد دارند که این چهار انجیل به وسیله این چهار تن از یاران مسیح(علیه السلام)، یا شاگردان آنها نگاشته شده، و تاریخ تألیف آنها به 38 سال بعد از حضرت مسیح(علیه السلام)، تا حدود یک قرن بعد از او مى رسد; بنابراین کتاب اصلى مسیح(علیه السلام)به عنوان یک کتاب آسمانى مستقل، به دست فراموشى سپرده شده و تنها بخش هایى از آن که در حافظه این چهار تن بوده است، آمیخته با افکار خودشان در این «چهار انجیل» تحریر یافته است.(14)