جان ستان

جان ستان .[ س ِ ] (نف مرکب ) جان ستاننده . روح ستاننده . کشنده . آنکه یا آنچه جان ستاند. قاتل . قابض روح : بگفت این و بر کرد کوه گران بچنگ اندرون نیزه ٔ جان ستان . فردوسی . سپهدار رستم یل صف شکن ابا جان ستان تیغ دشمن فکن . فردوسی . ز بس خنجر و نیزه ٔ جان ستان زمین همچو آتش بد و نیستان . (گرشاسب نامه ). فکنده سر نیزه ٔ جان ستان یکی را نگون و یکی را ستان . اسدی . شما را از جور این ... جان ستان ستمکار برهانم . (کلیله و دمنه ). بعد از ملکی که جان ستاند شمشیر تو جان ستان دیگر. سوزنی . دل ندهد جان ستاند ایام زین ده دل جان ستان مرا بس . خاقانی . عمر تو چیست عطسه ٔ ایام جان ستان بس تن مزن که عطسه سبک درگذشتنی است . خاقانی . خصم شد در هم شکسته چون کمند کان کمند جان ستان آمد برزم . خاقانی . در گنبد جان ستان زند صبح . خاقانی . وز بر آن خوابگاه طارم پیری من همچو امل دوربین همچو اجل جان ستان . خاقانی . جرعه ریز جام ایشانند گفتی اختران کان همه در روی چرخ جان ستان افشانده اند. خاقانی . یک خدنگ از ترکش آن شحنه ٔدیوان عشق نزد عقل از بیم چرخ جان ستان آورده ام . خاقانی . نیست اندر جامه ٔازرق حفاظ و مردمی چرخ ازرق پوش اینک عمرکاه و جان ستان کان شحنه ٔ جان ستان خونریز آبی تندست و آتشی تیز. نظامی . بر وصل بسنده کرد هجران دلخوش کن و جان ستانم این است . نظامی . لطف از دم صبح جانفشان تر زخم از شب هجر جان ستان تر. نظامی . آنجا که نهنگ جان ستانست در خون نه سخن در استخوانست . نظامی . آب ستان جان ستان او از صحرا دریا ساخته . (سندبادنامه ص ١٥). عاقبت پیک جان ستان آمد تا گرفتار الامان آمد. سعدی . چو آمد ز پس دشمن جان ستان ببندد اجل پای اسب دوان . سعدی . چرخچیان فریقین که در معرکه قتال بنوک سنان جان ستان یکدیگر را از خانه زین ... (مجمل التواریخ گلستانه ص ٢٥). رجوع به جان ستاننده شود. ◄ (اِخ ) عزرائیل . فرشته ای که جان زندگان را میگیرد : اندر عجبم ز جان ستان کز چو تویی جان بستد و از جمال تو شرم نداشت . رودکی . بعد از ملکی که جان ستاند شمشیر تو جان ستان دیگر. سوزنی .