علی مبارک
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
علی مبارک . [ ع َ م ُ رَ ] (اِخ ) ابن سلیمان بن ابراهیم روجی مصری .وی در سال ١٢٣٩ هَ . ق . در قریه ٔ برنبال جدید از شهرستان دقهلیه ٔ مصر متولد شد و تحصیلات خود را در مدرسه ٔ أبی زعبل و مدرسه ٔ مهندسخانه در بولاق به پایان رسانید. سپس به پاریس رفت و پس از به دست آوردن گواهینامه ٔ مدرسه ٔ «متز» به مصر بازگشت و وارد خدمت ارتش شد و تا درجه ٔ امیرألای (کلنل، سرهنگ ) ترقی کرد. و به ترتیب این وظایف را به عهده گرفت : عضو کمیسیون امتحان مهندسان روستاها و معلمان مدارس . ناظر و ناظم مدارس دولتی . مدیر خط راه آهن . مدیر دیوان مدارس . مدیر اداره ٔ اشغال عامه . ناظر اوقاف عامه . وی با هیئت مصری در جنگ عثمانی و روسیه نیز شرکت داشت و کارهای عام المنفعه ٔ بسیاری از قبیل تأسیس مدارس و کتابخانه ٔ مصر و مدرسه ٔ دارالعلوم انجام داده است . و نیز در راه آبیاری و امور وابسته بدان چون ساختن سدها و ترعه هاو جز اینها کوششهای بسیار و بسزائی کرد. و سرانجام بسال ١٣١١ هَ . ق . در قاهره درگذشت . او راست : ١- تذکرةالمهندسین و تبصرةالراغبین . ٢- حقائق الاخبار فی أوصاف البحار. ٣- الخطط التوفیقیة الجدیدة لمصر القاهرة و مدنها و بلادها القدیمة و الشهیرة. ٤- طریق الهجاء و التمرین علی القراءة و الکتابة. ٥- المیزان فی الاقیسة و المکاییل و الاوزان . (از معجم المؤلفین ).