غزوات
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
غزوات . [ غ َ زَ ] (ع اِ) ج ِ غَزوَة. (غیاث اللغات ) (آنندراج ) (اقرب الموارد). رجوع به غزوة شود : و چون اهل فضل در ایام ایشان [سلجوقیان ] حظی نیافته اند و به شرح حالات و مقالات و غزوات ایشان اعتنایی ننموده کس از ایشان یاد نیاورد و از معالی و مآثر ایشان یادگاری نماند. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی چ ١٢٧٢ هَ . ش . ص ٧). بر سر غزوات سلطان آییم . (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ایضاً ص ٢٥٧). ◄ (اِخ ) جنگهایی است که پیغامبر (ص ) در آن شرکت میفرموده است، مقابل سرایا (ج ِ سریه ) که جنگهایی بود که به امر رسول (ص ) بی حضور او انجام میشد. صاحب امتاع الاسماع غزوات پیغمبر را مرتب برحسب تاریخ وقوع چنین آورده است : ١- غزوه ٔ ابواء یا غزوه ٔ ودّان . در طبقات ابن سعد تنها نام اول ذکر شده است . ٢- غزوه ٔ بُواط. ٣- غزوه ٔبدرالاولی یا سَفَوان . در طبقات ابن سعد به نام غزوه ٔطلب کرزبن جابر الفهری آمده است . ٤- غزوه ٔ عُشَیره یا ذی العشیرة. در طبقات ابن سعد تنها ذی العشیرة آمده است . ٥- غزوه ٔ بدر. ٦- غزوه ٔ بنی قَینُقاع . ٧- غزوة السَویق . ٨- غزوه ٔ قرارة الکُدر یا غزوه ٔ قرقرة بنی سلیم و غطفان . در طبقات ابن سعد: غزوه ٔ قرقرة الکدر یا قرارة الکدر. ٩- غزوه ٔ ذی امر در نجد. در طبقات ابن سعد: غزوه ٔ غطفان . ١٠- غزوه ٔ بنی سُلیم در فُرع . ١١- غزوه ٔ اُحُد. ١٢- غزوه ٔ حمراءالاسد. ١٣- غزوه ٔ بئر معونة. در طبقات ابن سعد به نام سریه ٔ منذربن عمرو آمده است . ١٤- غزوة الرجیع. در طبقات ابن سعد به نام سریه ٔمرثدبن ابی مرثد آمده . در حاشیه ٔ ص ١٧٤ امتاع الاسماع نیز اسم سریه برده شده است . ١٥- غزوه ٔ بنی نضیر. ١٦- غزوه ٔ بدرالموعد یا غزوه ٔ بدرالصفراء. در طبقات ابن سعد تنها نام اول ذکر شده است . ١٧- غزوه ٔ ذات الرقاع یا غزوه ٔ نجد. در طبقات ابن سعد تنها نام نخست ذکر شده است . ١٨- غزوه ٔ دومةالجندل . ١٩- غزوة المُرَیسیع یاغزوه ٔ بنی المصطلق . در طبقات ابن سعد نام نخست آمده است . ٢٠- غزوه ٔ خندق یا احزاب . ٢١- غزوه ٔ بنی قریظه . ٢٢- غزوة القُرَطاء. در طبقات ابن سعد نیامده است . ٢٣-غزوه ٔ بنی لحیان یا عُسفان . در طبقات ابن سعد: بنی لحیان . ٢٤- غزوة الغابة یا ذی قَرَد. در طبقات ابن سعد: الغابة. ٢٥- غزوه ٔ خیبر. ٢٦- غزوه ٔ وادی القری . در طبقات ابن سعد سریه به حساب آمده است . ٢٧- غزوة القضاء. ظاهراً همان است که ابن سعد در طبقات عمرة القضیة آورده است . ٢٨- غزوه ٔ مُؤتَة یا جیش الامراء. ابن سعد درطبقات آن را سریه شمرده است . ٢٩- غزوه ٔ ذات السلاسل .در طبقات ابن سعد: سریه ٔ ذات السلاسل . ٣٠- غزوه ٔ فتح مکه یا عام الفتح . ٣١- غزوه ٔ حنین یا غزوه ٔ هوازن . ٣٢- غزوه ٔ طائف . ٣٣- غزوه ٔ تبوک یا غزوة العسرة. ٣٤- غزوه ٔ اکیدر دومة الجندل . در طبقات ابن سعد نیامده است . در طبقات ابن سعد ٢٧ غزوه یاد شده و به قول بعضی ٢٩ غزوه است . و بعضی خیبر و وادی القری را یکی شمرده اند. و در نه غزوه از غزوات مذکور حضرت رسول خود به جنگ پرداخته است و آنها عبارتند از بدر، احد، مریسیع (بنی المصطلق )، خندق، قریظه، خیبر، فتح مکه، حنین و طائف . رجوع به الطبقات الکبری تألیف ابن سعد چ بیروت ١٣٧٦هَ . ق . ج ٢ ص ٥ و ٦ و فهرست همین جلد شود.